Fitness
Fitness kelime anlamı olarak "Sağlıklı ve formda olmak"dır. Bir çok
egzersize dayalı bir spordur.
Diğer bütün sporlardan farklı olarak temelde kasların tek tek aletli ya
da aletsiz çalıştırılmasıyla sıkılaştırılması ve güçlendirilmesi
amaçlanır. Esasen bütün sporların temelidir. Çünkü her spor dalında
vücutta ağırlıklı kullanılan kas grupları vardır. Bu kas gruplarına
kondisyon kazandırılması için fitness egzersizlerine başvurulur.
Her amacın
antrenman programı birbirinden farklıdır. Fitness sporunda bir
standarttan söz edilemez. Yani, her yaşın, her hayat tarzının ve vücut
tipinin birbirinden farklı olarak bir uzman tarafından takip edilen
çalışma şekli olmalıdır. 16 yaşında bu Spora baslayabilirsiniz.
Bu
sporun vücut geliştirmeden iki farkı bulunur: Öncelikle gelişmek için
değil sağlık için yapılır. Ayrıca bir fitness antrenmanında
kardiyovasküler çalışma (koşmak, pedal çevirmek gibi sizi nefes nefese
bırakacak, kalori harcatan ve zindelik sağlayıcı egzersizler) ağırlık
çalışması ile birlikte yapılır. Bu nedenle kaslar fazla büyümez, sadece
sıkılaşır ve estetik bir görünüm alır.
Faydaları
Fitness
sporu vücutta bol bol endorfin, östrojen veya testesteron hormonu
salgılanmasını sağlar. Bu da, kişinin kendisini psikolojik olarak daha
iyi ve zinde hissetmesini sağlar. Vücudun forma girmesi de özgüveni
arttırır. Metobolizmayı hızlandırır. Enerjiyi arttırır. Uykuyu düzenler.
Psikolojik iyilişme sağlayarak stresden uzaklaştırır. Daha sağlıklı ve
hızlı düşünmeyi sağlar. Kalp ve damar sistemini güçlendirir. Uzun
dönemli fitness sporuyla uğraşanların kanser ve kalp krizine yakalanma
riski düşüktür. Kalori yakmayı sağladığından şeker hastaları için
önerilir.
Dikkat edilmesi gereken konular
Antrenmana başlamadan önce risklerini öğrenmek gerekir. Uygun kıyafet
giyilmeli ve özellikle spor ayakkabı seçimine dikkat edilmelidir. Uzman
eğitmenlerin vereceği antreman programına uyulmalıdır. Sakatlanmamak
için antreman öncesi streching hareketleriyle adalenin ısınması
gerekmektedir. Ağırlık egzersizinde hareketlerin nizami yapılması
önemlidir. Yeni başlanıyorsa hafif bir antrenman uygulanmalı zamanla
ağırlıklar arttırılmalıdır.
Kaynak:
Vikipedi Yaşlılıkta
Egzersiz
Yaşlanmayla birlikte bedenin fizyolojik
özelliklerine uygun egzersiz programları geliştirilerek hem yaşlanmayla
ve hareketsizlikle kişinin gündelik yaşamına etki eden engelleyici
faktörleri ortadan kaldırmak hem de vücudun daha sağlıklı, hastalıklara
karşı daha dirençli olmasını sağlamak bilimsel bakımdan mümkün
görülmektedir. Bu nedenle hayatın her safhasında olduğu kadar yaşlılıkta
da egzersiz önerilmektedir.
Yaşlılıkta Kas Tonusu
Yaşla
beraber kas lifi ve boyutu ile toplam kas lif sayısının azalmasından
dolayı kas gücü ve fonksiyonunda %40 azalma görülür. Buna hareketsizlik
ve birtakım hastalıklar da eklenince en küçük fiziksel güç gerektiren
hareketlerde bile başarısızlık ortaya çıkabilmektedir. Ancak uzman
kontrolünde yapılacak egzersizlerle birlikte kas gücü ve fonksiyonundaki
azalma yavaşlatılabilir hatta geriye çekilebilir. Yapılan araştırmalar
egzersiz yapan yaşlı insanların kas gücü ve fonksiyonunun egzersiz
yapmayan gençlerden daha yüksek olabildiğini göstermektedir.
Egzersiz Programı
Genel
olarak egzersizlerden beklenen amaçlar yaşlılıkta verilen egzersizlerden
de aynı şekilde beklenmekte ancak bunlara yaşlıların durumlarıyla ilgili
bir iki özellik daha eklenmektedir. Bunlar;
• Eklem
esnekliğini arttırmak
• Kas gücü ve dayanıklılığını arttırmak
• Kardiyovasküler dayanıklılığı arttırmak
• Kemik mineral yoğunluğunu arttırmak
• Günlük aktiviteleri uygulamak için gerekli olan enerjiyi arttırmak
• Hastalıktan iyileşmeyi çabuklaştırmak ve stresle daha kolay başa
çıkabilmek
• Diğer insanlarla bütünleşebilmek için fırsat oluşturmak
• Yaşlıyı daha mutlu kılmak
Egzersizin Yaşlı Üzerindeki Etkileri
•
Reaksiyon zamanını azaltır
• Kas kitlesini arttırır
• Kemik kitlesini arttırır
• Mental zindelik sağlar
• İmmün fonksiyonları düzeltir
• Ağrının azalmasına yardımcıdır
• Kırık riskini azaltır
• Obezite, diyabet, hipertansiyon ve hiperlipidemiyi olumlu olarak
etkiler
Egzersiz Türleri
Kuvvetlendirme egzersizleri: Yaşlılarda büyük kas gruplarına (Ön-üst
bacak "Kuadriseps", Üst-arka bacak "Harmstrin", ve karın kasları)yönelik
olarak uygulanır. Süre 20-30 dakika kadardır ve 60 dakikayı
geçmemelidir. Egzersizler Haftada 2 kez 8-15 tekrar ve 1-3 set veya
haftada 3 kez 2 set 8-10 tekrar verilir. Egzersiz öncesi esneme
egzersizleri 5 darika yürüme gibi ısınma hareketleri önerilebilir.
Aerobik
Egzersizler: Egzersizin yoğunluğu kişinin maksimum kalp hızının %50'sini
aşmaması ve iki haftada bir %5 arttırılması ancak yoğunluğunun %70'inin
üzerine hiçbir zaman çıkılmaması gerekir. Egzersiz esnasında konuşma
güçlüğü çekiliyorsa egzersizin yoğunluğu fazla demektir. Yorgunluk, kas
ve eklem zorlaması, stres oluşuyorsa egzersize son verilir. Toplam süre
haftada 3 gün 20-30 dakikadır ve egzersiz öncesi ısınma ve esneme,
sonrası soğuma egzersizlerine yer verilmelidir.
Pilates
Egzersizleri: İzometrik ve izotonik hareketleri birleştiren bir egzersiz
çeşididir. Kasları germe ve solunum ile birlikte yapılan Pilates gövde
kaslarını güçlendirir, eklem mobilitesini, denge ve koordinasyonu
artırır. Egzersiz
Yapılmaması Gereken Durumlar
• Kardiyak hastalığı (miyokard
infarktüsü, aritmi, kontrolsüz hipertansiyon vb.)
• Pulmoner hipertansiyon
• Yeni geçirilmiş derin ven trombozu
• Obstrüktif ve restriktif akciğer hastalığı
• Ağır kas-iskelet sistemi hastalığı
• Psikojenik bozukluğu olan hastalar |